گروه معماری منش
گروه آموزشی و پژوهشی معمارمنش | ArchManesh Department of Education and Research search people shopping_cart

معماری بعد از مدرن؛ سبک پست مدرن

پنج شنبه, 29 مهر 1395. معماری معاصر غرب

پست مدرنیسم پیکره پیچیده و در هم تنیده و متنوعی از اندیشه ها، آرا و نظریاتی است که در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی سر برآورد. بعضی پست مدرن را دوره فراصنعتی تلقی کرده اند وعده ای هم آن را دوره های متفاوت از مدرن می دانند. از دیدگاه پست مدرن مشکلات امروز جوامع مانند مدرن کم بها شدن حیثیت انسان است.
نظریات پست مدرنیسم و نقد آن از مدرنیسم در زمینه های عقلانیت، ایده ئولوژی، کثرت گرایی، تاریخ، رسانه ها، زبان و تکنولوژی قابل بررسی است.

هابرماس معتقد است که کاربرد پسا بیشتر تداوم جریانی را ثابت می کند، نه پایانش را. در تفکر پست مدرن تاکید بر وجه محلی یا بومی در مقابل قطب بندی جهانی و فردی، عینی و ذهنی پیشی می گیرد. تفکر پست مدرن هر گفتگو را به جای آنکه مکالمه یا دیالوگی ببیند و شریک بداند، آن را نوعی بازی و رویارویی بین دو رقیب می داند.

1- رابرت ونچوری
از دهه شصت میلادی موضوع پست مدرن در معماری به صورت یک سبک مهم مطرح شد و انتقادات زیر بنایی به اندیشه منطق گرا و تکنو مدار معماری مدرن وارد گردید. آغازگر این جنبش کسی نبود مگر یکی از شاگردان لویی کان به نام رابرت ونچوری. وی در جواب شعار میس که اظهار داشته کمتر بیشتر است، بیان میکند که کمتر کسل کننده است. از نظر ونچوری معماری تنها تکنیک نیست بلکه مسائل بسیار پیچیده و متضاد در ساختمان وجود دارد که نمی توان آن ها را نادیده گرفت. او معتقد بود ساختمان ها نمی توانند همه دارای یک فرم و فلسفه باشند. ونچوری سبک بین الملل را کاملا مردود می داند و به جای آن معتقد به زمینه گرایی است. ونچوری سعی می کند تا مجددا ارتباط معماری و ساختمان ها را با هویت انسانی برقرار کند.

1-1- خانه مادر ونچوری
خانه مادر ونچوری اولین ساختمان ساخته شده به سبک پست مدرن و نماد این معماری است. ونچوری در طرح خود از نمادهایی همچون بام شیبدار، پنجره، قوس سردر ورودی و لوله دودکش استفاده کرد که در غرب ازجمله در آمریکا نمادها و نشانه های یک خانه شمرده می شود. اگرچه نمای این ساختمان به صورت متقارن طراحی شده ولی به دلیل پیچیدگی ها و ملزومات خاص در چیدمان اتاق ها در نمای ساختمان پنجره ها به صورت نامتقارن طراحی شده اند.

 

در سمت راست فضاهای نیمه خصوصی همچون آشپزخانه، پذیرایی و ناهارخوری قرار دارد. در سمت چپ فضاهای خصوصی همچون اتاق خواب ها و حمام طراحی شده است. این عدم تقارن و دوگانگی در چیدمان پلان، در نما توسط بام شیبدار، دیوار زیر دودکش و قوس تزیینی در بالای سردر ورودی به یگانگی و وحدت تبدیل شده است.

  

 

لذا وحدت و یکپارچگی از طریق حذف المان های مختلف ساختمان به دست نیامده است؛ بلکه همه تناقضات و پیچیدگی های خانه در این طرح وجود دارد و وحدت در عین کثرت با شامل نمودن کلیه موارد موجود در بنا پدید آمده است.

چارلز مور دیگر معمار پست مدرن در جواب شعار میس می گوید بیشتر بیشتر است؛ به جای کسرگرایی و حذف صورت مسئله باید جمع گرایی را مورد توجه قرار داد و راه حل مناسب برای مجموعه ای از مسائل یافت.
از نظر معماری پست مدرن این مسائل را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:
1.خصوصیات فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و اقتصادی افرادی که از آن ساختمان استفاده می کنند.
2.خصوصیات شهری، خیابان، میدان، کوچه و مغازه
3.شرایط اقلیمی، رطوبت، سرما، گرما، جنگل و صحرا
4.نحوه زندگی روزمره اهالی ساختمان، نیازهای آن ها، عادات آن ها، طرز استفاده و پیش زمینه های ذهنی آن ها در رابطه با فرم های زیستی.

2- چارلز جنکز
چارلز جنکز تاریخ نگار و منتقد معماری دیگر نظریه پرداز مهم معماری پست مدرن است. او کتابی به نام زبان معماری پست مدرن را به رشته تحریر درآورد. جنکز در این کتاب تاریخ دقیق مرگ معماری مدرن را زمانی اعلام می کند که مجموعه آپارتمان های مسکونی پروت ایگو در شهر سنت لوییس آمریکا توسط دینامیت منهدم شد (15 ژوئیه 1972، ساعت 3:23 بعد از ظهر).

 

جنکز بیان می کند که این مجموعه آپارتمان ها نماد معماری مکعب شکل و بدون تزیینات مدرن بود و بسیاری از اصول طراحی آن منطبق با اصول مطرح شده در کنگره سیام بود.
بر طبق نظر جنکز معمار نباید خود به تنهایی ساختمان را طراحی کند بلکه باید همکار و مشاور استفاده کنندگان باشد. الگوی شکل ساختمان باید آن چیزی باشد که ساکنان آینده ساختمان با آن انس و آشنایی دارند و می توانند با آن ارتباط برقرار کنند.
جنکز کتاب دیگری را نیز به نام کلاسیسیم پست مدرن منتشر کرد. در این کتاب نیز او به بسط و تبیین نظریه معماری پست مدرن پرداخت آثار مهم معماران این سبک را از زبان خود معماران در غرب و ژاپن تدوین نمود.

به معماری پست مدرن معماری پاپ یا معماری مردمی نیز می گویند، زیرا در این معماری از احجام، تزیینات و رنگ هایی عامه پسند و جالب توجه برای عموم استفاده می شود.

3- میدان ایتالیا
یکی از طرح های محوری پست مدرن میدان ایتالیا توسط چارلز مولر انجام شده است. این میدان برای ایتالیایی تباران مقیم شهر نئوارلئان در آمریکا احداث گردید.
مور در طرح خود توجهی به بافت اطراف سایت که نمادی از یک شهر آمریکایی معمولی بود نکرد؛ بلکه منبع الهام او در این طرح میدان های ایتالیا و بالاخص فواره تروی در شهر رم بود. در میدان جدید همانند میدان قدیم ساختمان، مجسمه، محوطه و خصوصا آب و فواره به صورت یک مجموعه به هم تنیده به نمایش گذاشته شده است.

     

مور در طراحی سایت پلان این میدان نقشه شبه جزیره ایتالیا را بر روی پلان این میدان پیاده کرد. از آنجا که اکثر ایتالیایی تباران شهر نئواورلئان از جزیره سیسیل هستند لذا جزیره سیسیل در وسط این میدان قرار داده شد و مرکز پرگار در وسط جزیره سیسیل قرار گرفت. در شمال کشور ایتالیا کوه های آلپ قرار دارد که سرچشمه اکثر رودخانه های این کشور است. در این میدان نیز شمال نقشه ایتالیا مرتفع است و آب فواره ها از آنجا به پایین جریان پیدا می کند. ستون های سنگی توسکان، دوریک، ایونیک و کورنتیندر میدان ایتالیا با مصالحی همچون بتن و ورق گالوانیزه اجرا شده است.

 

از معماران شاخص این سبک می توان به مایکل گریوز، چارلز مور، استانلی تایگرمن، رابرت استرن در آمریکا؛ جیمز استرلینگ، ریکاردو بوفیل، ماریو بوتا، آلدو راسی و هانز هولاین در اروپا؛ آتارا ایسوزاکی، کیشوکوروکاوا و اسامو ایشی یاما در ژاپن اشاره کرد.

در ایران سبک پست مدرن پس از انقلاب مطرح شد و اغلب بناهای ساخته شده در شهرهای بزرگ بدون توجه به اقلیم هر منطقه و فقط بر اساس تقلید صرف از مجلات معماری غرب ساخته شده بودند. شیخ زین الدین، کلانتری و صفامنش که الگوی آن ها معماری دوره قاجار بود بیشتر به اصول و مبانی پست مدرن نزدیک هستند.

فیلیپ جانسون از معماران معروف سبک مدرن در اواخر دهه هفتاد به جمع معماران پست مدرن پیوست که به عنوان نمونه می توان از برج AT & T نام برد که به سبک پست مدرن طراحی شده است.

 

4- پست مدرن سفید
همزمان با انتقاداتی که از معماری مدرن در دهه های شصت و هفتاد وجود داشت کتابی به عنوان پنج معمار در نیویورک به چاپ رسید که معمارانی چون پیتر آیزنمن، مایکل گریوز، چارلز گواتمی و ریچارد میر مطالبی درباره ساختمان های خود در این دهه ها بیان کرده بودند. این معماران ساختمان های مدرن و سفید رنگ کوربوزیه را الگوی خود قرار دادند. به همین علت سبک آن ها به نام پست مدرن سفید نام گرفت و پست مدرن رابرت ونچوری به دلیل التقاطی از موضوعات مختلف پست مدرن خاکستری نامیده شد.
این سبک برخلاف معماری پست مدرن خاکستری حوزه نفوذ محدودی داشت و حتی پنج معمار معروف سبک پست مدرن سفید نیز به سبک های دیگر گرایش پیدا کردند. در حال حاضر چهره شاخص این سبک ریچارد میر است.

 

معماری پست مدرن سفید به لحاظ تشابه زیاد به معماری مدرن بعدها به نام نئومدرن (مدرن جدید) خوانده شد.

نظر دهید

شما به عنوان مهمان نظر ارسال میکنید.

×
×

No products in the cart.