گروه معماری منش
گروه آموزشی و پژوهشی معمارمنش | ArchManesh Department of Education and Research search people shopping_cart

معماری مدرن؛ سبک مدرن متاخر

نویسنده شیما غلامی سه شنبه, 30 شهریور 1395. معماری معاصر غرب

معماری مدرن متاخر را می توان از بعد از جنگ جهانی دوم تا اوایل دهه هفتاد محسوب کرد. در این زمان بسیاری از معماران بزرگ دوران معماری اولیه و متعالی همچون رایت، کوربوزیه، گروپیوس و میس کماکان فعال بوده و نقش به سزایی در شکل گیری معماری آوانگارد داشتند.

رایت در این دوره همچنان به عنوان معروف ترین و مهم ترین معمار آمریکا شناخته می شد. او تنها معماری است که در هر سه دوره معماری مدرن ساختمان هایی با شهرت جهانی ساخته است. وی آخرین شاهکار خود یعنی موزه گوگنهایم را در نیویورک و در آخرین سال های عمر خود به صورت تندیسی دوار طراحی نمود.

 

کوربوزیه به عنوان استاد مسلم و نظریه پرداز اصلی معماری مدرن به جای تکیه بر یک معماری انتزاعی صرف و طراحی مکعب های مدرن به سمت تندیس های احساس گرایانه گرایش پیدا کرد. این موضوع را می توان در کارهای آخر او همچون کلیسای رونشان و ساختمان های ساخته شده در چندیگار هند و بالاخره مرکز هنری کارپنتر در دانشگاه هاروارد آمریکا ملاحظه کرد.

تعدادی از معماران جوان تر در این دوره نیز به سمت معماران تندیس گرایی تمایل پیدا کردند. یورن اتسن معمار معاصر دانمارکی برای طرح ساختمان اپرای سیدنی تندیسی بسیار زیبا همچون صدف های دریایی طراحی کرد. از دیگر معمارانی که می توان در این زمینه نام برد کنزو تانگه است که برای استادیوم ورزشی توکیو در المپیک 1964 بامی به شکل چادر از بتن و کابل فلزی احداث کرد.

نکته حائز اهمیت در مورد این ساختمان های تندیس گونه این است که همه آن ها بلااستثنا با بتن احداث شده اند. در بسیاری از این ساختمان ها سطح بتن به صورت نمایان ظاهر شده و سبکی بر این اساس به نام بروتالیسم رایج شد که منظور نمایش بتن و سطح خشن آن است. علاوه بر نمایش بتن در این سبک اجسام و سازه ساختمان خصوصا تیرها به صورت اغراق آمیز همانند یک قلعه مدرن نمایش داده می شود.
از دیگر معمارانی که به این سبک طراحی کردند می توان از جیمز استرلینگ و پل رودولف نام برد.

1- دانشکده معماری و هنر دانشگاه ییل
طرح رودولف برای دانشکده معماری و هنر دانشگاه ییل در آمریکا بهترین نمونه طراحی در این سبک است. در این ساختمان نمای نمایان بتن شیار داده شده تا زبری آن وضوح بیشتری داشته باشد. همچنین تیرهای بتنی به صورت اغراق آمیز بر روی اجسام مکعب شکل این بنا ظاهر شده است.

در این زمان آنچه که کوربوزیه در دو کتاب معروف خود پیش بینی کرده بود به تدریج در اقصا نقاط جهان چهره واقعی به خود گرفت. ساختمان های بلندمرتبه برای عملکردهای مختلف در شهرهای بزرگ جهان یکی پس از دیگری ساخته شد. اتوبان های عریض و طویل، پل های چند طبقه و وسایل حمل و نقل مدرن به سرعت چهره شهرهای قدیمی را عوض کرد. کوربوزیه در زمانی که در قید حیات بود به چشم خود چهره شهر آینده را دید.

2- شهر چندیگار
پس از جنگ و جدا شدن پاکستان از هندوستان نخست وزیر وقت هند از کوربوزیه خواست که شهری جدید با نگرش به سمت توسعه و آینده در پنجاب هند طراحی کند. برای طراحی این شهر که چندیگار نام گرفت کوربوزیه از جدیدترین ضوابط شهرسازی و معماری مدرن استفاده کرد.

یک مرکز اداری وسیع برای استقرار ساختمان های ایالتی و تعدادی محلات مسکونی در اطراف آن به علاوه خیابان های عریض، پارک های وسیع و مغازه های بزرگ برای این شهر در نظر گرفته شد. کوربوزیه خود چند ساختمان مهم ایالتی از جمله ساختمان های پارلمان و ساختمان دادگاه عالی را با بتن نمایان طراحی کرد. عملیات اجرایی این طرح از سال 1952 آغاز شد.

3- شهر برازیلیا
برازیلیا به عنوان پایتخت جدید کشور برزیل در سال 1957 توسط لوچیو کوستا طراحی شد. معمار معروف دیگر برزیلی به نام اسکار نیمایر بسیاری از ساختمان های مدرن این شهر را طراحی کرد. این شهر نیز با توجه به عقاید مطرح شده توسط کوربوزیه طراحی شد.

شهر همانند شکل یک هواپیما طراحی شده بود که در محور وسط بخش اداری و در دو یال آن محلات مسکونی قرار داشت. اتوبان های عریض از وسط کل مجموعه عبور کرده و قسمت های مختلف آن را به هم مرتبط می کرد.

 

آنچه که در این شهر دیده نمی شود توجه به عابر پیاده و مقیاس انسانی است که در بین ساختمان های مکعب شکل مدرن این شهر با فواصل بسیار زیاد بین آن ها گم می باشد.

این دو شهر به عنوان نماد شهرسازی مدرن در طی دو دهه شصت و هفتاد میلادی توسط نظریه پردازان معماری پست مدرن مورد انتقاد شدید قرار گرفت. آن ها این شهرها را غیر انسانی و فاقد هرگونه هویت تاریخی و فرهنگی معرفی کردند.

4- شهرک اکباتان
در ایران شهرک اکباتان مثال بسیار خوبی از شهرسازی مدرن بر اساس عقاید کوربوزیه است. کار اجرای این شهرک از دهه پنجاه شمسی در غرب تهران آغاز شد. در شهرک اکباتان یکسری آپارتمان های بلندمرتبه مکعب شکل که همه مشابه یکدیگر هستند با بتن مسلح و به صورت پیش ساخته اجرا شده و مسکن حدود یکصد هزار نفر است. هیچگونه آثاری از تاریخ گرایی و یا توجه به خصوصیات فرهنگی، بومی و اقلیمی در طراحی این شهرک دیده نمی شود.

 

 

میس ونده رو تا پایان عمر خود در سال 1969 بسیار فعال بود. از جمله کامل ترین کارهای او ساختمان سیگرم را می توان عنوان کرد که جزو آخرین کارهای او است. یک ساختمان مرتفع و بسیار زیبا که تنها با شیشه و فولاد پوشش شده. همانند اکثر قریب به اتفاق ساختمان های میس در این بنا هیچگونه خط مورب و یا منحنی وجود ندارد و در طراحی تنها از خطوط عمودی و افقی و زوایای نود درجه استفاده شده است. مصالح مدرن مانند شیشه، فولاد و سنگ پلاک در نهایت دقت از نظر اجرا و زیبایی مورد استفاده قرار گرفته است.

 

زمانی که میس در قید حیات بود جانسون تواناترین و متعهدترین معمار در پیروی از عقاید و نظرات میس بود. جانسون در طرح خانه شیشه ای ایده استاد یعنی کمتر بیشتر است را به بهترین شکل ممکن به نمایش گذاشته است.

 

از دیگر کارهای شاخص جانسون که تحت تاثیر میس طراحی شده ساختمان دوقلوی پنزاویل در شهر هوستون در ایالت تگزاس در آمریکا است.

شعار معروف میس (کمتر بیشتر است) هم اکنون به صورت سبکی به نام مینیمالیست مطرح است.
باکمینستر فولر معمار و مبتکر آمریکایی در سال 1927 خانه دایمکسون را طراحی کرد. نام این خانه که تنها ماکت آن ساخته شد به لحاظ عملکرد دینامیکی و ماکزیمم کارایی انتخاب شده بود. این خانه به معنای واقعی کلمه ماشینی برای زندگی بود.

دیگر چهره بارز این دوره لویی کان معمار استونی تبار آمریکایی است. از وی می توان به عنوان حلقه بین مدرن و پست مدرن نام برد. او در کارهای خودش سنت و تاریخ را رد نمی کند ولی آن ها را با نیازهای زمان معاصر تطبیق می دهد. کان معتقد به تقسیم بندی فضاهای ساختمان به فضاهای سرویس دهنده و فضاهای سرویس شونده و جدا کردن این فضاها از یکدیگر بود.

بهترین مثال این نمونه از کارهای وی را می توان در ساختمان مجلس ملی بنگلادش در داکا و ساختمان تحقیقات پزشکی در دانشگاه پنسیلوانیا ملاحظه کرد.

 

موسسه علوم اداری در احمدآباد هند و موزه هنری کیمبل در شهر فورت ورت در ایالت تگزاس آمریکا از دیگر طرح های مهم این معمار است.

فولر و کان هر دو در کنگره بین المللی معماران در اصفهان تحت عنوان بررسی امکان پیوند معماری سنتی با شیوه های نوین ساختمان در سال 1970 شرکت کردند.

نظر دهید

شما به عنوان مهمان نظر ارسال میکنید.

×
×

No products in the cart.